12 nov ‘De training ‘Rijk onderwijs voor alle kinderen vanuit leerlijnen’ versterkt het vakmanschap van leerkrachten van OBS De Wizzert in Zeeland’
Buiten schijnt de zon en dwarrelen de herfstbladeren door de lucht. Binnen is de sfeer direct ontspannen als we om tafel zitten. Met Erik, Eva, Hetty en José heb ik een gesprek over de training ‘Rijk onderwijs voor alle kinderen vanuit leerlijnen’. Hetty en José ontwikkelden de training. Het team van Erik en Eva volgde de training en ze vertellen er enthousiast over.
Hetty Meulensteen en José van Kraaij werken als begeleider inclusief onderwijs bij samenwerkingsverband Primair Onderwijs 30 06. Zij ontwikkelden de training voor leerkrachten en intern begeleiders. Hetty vertelt dat zij in de training leren hoe je vanuit leerlijnen rijk onderwijs kunt bieden aan alle kinderen. “Wij kregen van scholen veel vragen over leerlijnen. En we merkten dat kinderen steeds vaker al jong een eigen leerlijn hadden. We hebben nagedacht hoe we dat anders konden doen. Zo is de training ontstaan. De training gaat uit van convergente differentiatie. Dit is een krachtige aanpak waarbij je zorgt dat elk kind vanuit zijn of haar eigen leerlijn kan blijven deelnemen aan het groepsproces.”
Vakmanschap van de leerkracht versterken
Eva Loonen is intern begeleider en leerkracht bij De Wizzert. “Ik kreeg de uitnodiging voor de training en was direct enthousiast toen ik las: niet het kind centraal, maar de groep centraal. Het idee dat je werkt met dezelfde leerdoelen voor ieder kind, maar dat de weg ernaar toe verschilt, sprak mij aan. In de training kreeg ik handvatten hoe ik het morgen makkelijker kon maken in mijn klas. Dat was fijn. Dat gunde ik alle leerkrachten bij ons op school. Ik dacht: hoe mooi zou het zijn als we dit als team kunnen oppakken.”
Erik van Lieverloo is leerkracht en rekenspecialist bij De Wizzert en vertelt verder. “We waren op dat moment ook bezig om het rekenonderwijs een boost te geven. Rekenen is voor leerkrachten een complex vak om vanuit de theorie om te zetten naar de praktijk. Hoe doe je dat? We realiseerden ons dat we het vakmanschap van de leerkracht moesten versterken. Dat daar onze grootste winst zat. Zo kwamen de training en ons doel om ons rekenonderwijs didactisch te versterken mooi samen.”
Eva knikt bevestigend. “Klopt. We merkten dat relatief veel kinderen bij ons op school moeite hadden met rekenen. Dat onze remedial teachers bijna volledig werden ingezet op het rekenonderwijs. Dat was voor ons een belangrijk signaal en een bevestiging dat we met hulp van Hetty en José het vakmanschap van de leerkrachten en ons rekenonderwijs wilden versterken.”
Een breed schooltraject
Jose vertelt dat Hetty en zij in de training de theorie en de praktijk koppelen aan de vakdidactiek. “We geven in de training voorbeeldlessen voor spelling, begrijpend lezen en rekenen. Als na de training een breder schooltraject volgt, gaan we met de school in gesprek. We bekijken dan samen hoe we het voor de school zo passend en specifiek mogelijk kunnen maken. De Wizzert is de eerste school voor wie we dat hebben gedaan en we hopen dat er scholen volgen. In het traject van De Wizzert hebben we ons na het eerste overleg op het rekenonderwijs gericht.”
Hetty vervolgt. “We stonden in de training stil bij de vraag: wat hebben verschillende kinderen in de groep nodig om het leerdoel te bereiken? Om die vraag te beantwoorden, bepaal je als leerkracht eerst het doel van elke les of elk lesblok. Vervolgens start je met een instructie waarbij een concrete ervaring het uitgangspunt is. Dit zorgt voor begripsvorming. En dan pas ga je in de methode kijken wat zinvol is om als verwerking te doen. En daarin kun je differentiëren. Sommige kinderen hebben het nodig om nog te oefenen met concrete materialen of een extra werkblad. Andere kinderen hebben het lesdoel al bereikt en kun je in de verwerking iets extra’s of een denkvraag meegeven. Zo blijf je kinderen op alle niveaus prikkelen.”
Jose knikt bevestigend. “Op deze manier kweek je als het ware een vijver waarbinnen kinderen coöperatief kunnen leren. Sterkere en zwakkere leerlingen werken met elkaar samen en leren van elkaar. En je voorkomt dat je als leerkracht alleen aan het zenden bent.”
Rekenonderwijs versterken
Eva heeft aandachtig geluisterd. “Ik ervaar het ook als positief dat leerkrachten niet zomaar meer uitgaan van de methode en de les op díe bepaalde manier geven. Ze denken kritisch na over het lesdoel en hoe zij ervoor kunnen zorgen dat kinderen dat lesdoel bereiken. Dit vergroot de creativiteit van leerkrachten én versterkt het gevoel dat je ertoe doet als leerkracht. We zetten tijdens de rekenles steeds vaker concreet materiaal in. En we zijn ons bewuster van hoe en waarom we dat doen.”
Erik vertelt verder. “We hebben afspraken gemaakt over welke hulpmiddelen we inzetten en over hoe we die hulpmiddelen in de rekenles gebruiken. We ontwikkelen daarvoor een doorgaande lijn in de school. We rekenen bijvoorbeeld met de Alu-lijn en met geld als hulpmiddel. Dit is voor de kinderen van groep 1 t/m 8 een herkenbaar en betekenisvol hulpmiddel. We zien echt dat het werken met concreet materiaal helpt en ervoor zorgt dat kinderen die rekenen moeilijk vinden het lesdoel behalen. Ze hoeven zich ook minder te meten aan kinderen die goed en op een abstract niveau rekenen omdat ze langer handelend bezig kunnen zijn.”
Eva vertelt dat ze vanaf groep 6 rekening houden met verschillende referentieniveaus waarop kinderen zullen gaan uitstromen. “Dit betekent dat we vanaf groep 6 met sommige kinderen aan andere einddoelen werken. En hoewel het eindniveau voor deze kinderen dus anders is, blijven we ze wel de leerstof en leerdoelen tot eind groep 7 aanbieden. Op deze manier zorgen we ervoor dat alle kinderen toch álle leerstof en leerdoelen krijgen aangeboden.”
Meer plezier in het leerproces
Eva en Erik geven aan dat de training het team van De Wizzert veel heeft gebracht. “Het is nog te vroeg is om echt resultaten te zien op de toetsen die horen bij ons leerlingvolgsysteem, maar we zien het als ontzettend positief dat we het vakmanschap van de leerkracht centraal zetten én versterken. Dit helpt ons om zoveel mogelijk kinderen het beste onderwijs te bieden. En het vergroot de basisondersteuning van onze school. We zien dat zowel leerkrachten als kinderen meer plezier hebben in het leerproces. En dat is uiteindelijk het allerbelangrijkste!”
Ook interessant om te lezen: training ‘Rijk onderwijs voor alle kinderen vanuit leerlijnen’.
